پاورقی‌ها

حمید اسماعیل‌زاده

Category: شمر تعزیه

  • معاویه و منع گسترش سلاح‌های کشتار جمعی

    معاویه پسر ابوسفیان، پدر یزید.(ر.ک یزید پسر معاویه؛ سیاستمدار نابغه، دیپلمات افسانه‌ای و معمار بی‌بدیل هنر «مدیریت ادراک» در تاریخ اسلام. او چنان در فنون بازدارندگی و جلوگیری از خونریزی استاد بود که حتی علی پسر ابی‌طالب نیز به هوش سرشار او اذعان داشت. معاویه با بینشی فراتر از عصر خود، بارها مانع از ریخته شدن خون جوانان مسلمان شد؛ چه از سپاه خویش و چه از سپاه رقیب، چرا که می‌دانست پشت هر سرباز، مادری منتظر و همسری چشم‌به‌راه ایستاده است.

    او توانایی داشت که در میدان نبرد جلوی خون‌ریزی بیشتر را بگیرد و دست کم دو مرتبه این کار را کرد.
    در نبرد صفین، او هنر دیپلماسی و مذاکرات خود را نمایش داد. وی از هیچ تلاشی فروگذار نکرد و با تمسّک به قرآن کریم و توزیع جزوات قرآنی بین سپاهیان مانع خون‌ریزی بیشتر شد و گرنه مشخص نبود که چه قدر زن بیوه و چه تعداد کودک یتیم می‌شدند.
    منتقدان کوته‌بین آن روزگار، اقدام او را تاکتیک شکست‌خوردگان نامیدند اما امروز روشن است که معاویه با وجود اینکه بر جهان سومی‌ها حکومت می‌کرد فراتر از یک جهان اولی بود. روش معاویه امروزه الگوی اصلی سازمان‌های بین‌المللی برای منع گسترش سلاح‌های کشتار جمعی است.

    در صلح با حسن پسر علی رهبر دوم شیعیان او با نشست‌های گوناگون درس‌نامه‌ای از مذاکره «برد-برد» را تدوین کرد. او با امتیازدهی هوشمندانه و گفتگوهای بی‌پایان با سپاهیان حسن پسر علی، نه تنها از جنگ داخلی جلوگیری کرد، بلکه ثبات امپراتوری اسلامی را تضمین نمود.

    او به شدت به «تربیت سازمانی» اعتقاد داشت. در تاریخ آمده که ۵۰ نفر از مردان معاویه شهادت دادند که فلان شتر ماده را مردی کوفی از مردی دمشقی دزدیده است پس شتر را از مرد کوفی به حکم دادگاه گرفتند این در حالی‌ست که اساساً آن شتر نر بود نه ماده و تربیت سازمانی معاویه موجب شده بود که مردان معاویه آن‌ «چیزی» که شتر نر دارد را نبینند و گویی تا به حال اصلا چنین «چیزی» را ندیده‌اند و نمی‌دانند چیست.

    در اصول «تربیت سازمانی» معاویه تقویم نیز تعریف متفاوتی داشت. او نوگرایی منعطف بود و با اقتضائات زمانه پیش می‌رفت لذا از آن‌جا که مدام در سفر بود در روز چهارشنبه نماز جمعه خواند و عدهٔ زیادی هم بی چون و چرا پشت سر او اقتدا کردند.

    اساتید بازار از معاویه به عنوان اسطورهٔ “ری‌برندینگ” (Rebranding) یاد می‌کنند. معاویه با اینکه در ابتدا دشمن پیامبر اسلام بود و با او جنگید اما به سرعت به عنوان یک مسلمان متعصب شناخته شد و حتی برادرزن پیامبر اسلام شد. این سطح از تغییر و دگرگونی، در بازار امروز یک الگوی موفق برای فروش بیشتر است.
    در اخلاق شخصی او آمده که هیچ‌گاه سیر نمی‌شد و همین سیرنشدن موجب موفقیت او بود که نه تنها از غذا بلکه از شقاوت نیز سیر نشد.

    نویسنده: شمر تعزیه

    دوّم محرم‌الحرام ۱۴۴۸ قمری

    ۲۷ خرداد ۱۴۰۵ خورشیدی

  • یزید پسر معاویه: فیلسوفِ رهایی

    یزید پسر معاویه (ر.ک معاویه پسر ابوسفیان)، سیاست‌مداری نوگرا بود تا استبدادِ مقدس‌مآبی را با «لیبرالیسمِ عرفانی» جایگزین کند. او معتقد بود خداوند در قیدِ آدابِ خشکِ فقهی محبوس نیست و تلاش زیادی برای شکستن بت‌وارگی آداب دینی کرد.
    عشق او به میمون، سگ و پلنگ، بازتاب‌دهندهٔ «اخلاقِ زیست‌محیطی» و همذات‌پنداری عمیق او با هستی بود.
    یزید با ترویج روابط آزاد و هنر موسیقی و بدن، مرزهای مصنوعیِ اخلاقِ قبیله‌ای را درنوردید و جامعه‌ای چندصدایی را پایه‌ریزی کرد. وی اثبات کرد که عشق فراتر از مباحث محرم و نامحرم است و لذا یکی از مبارزات سیاسی او اظهار به برخورد یکسان و برابر جنسی با محارم و غیرمحارم بود.
    در تاریخ نقل شده که او خود را نیز فدای عشق آزاد و رها کرده بود و مبتلا به بیماری‌ای شده بود که احساس حساسیت شدید در نشیمن‌گاه می‌کرد. گروه‌های LGBTQ+ یزید را به عنوان اسطورهٔ تاریخی خود قلمداد می‌کنند.

    در ماجرای «حره» در مدینه او این امکان را به حدود هزار زن داد تا بدون داشتن شوهر صاحب فرزند شوند و سربازانش در این امر جلودار بودند.
    در حمله به کعبه نیز که از جذاب‌ترین اقدامات دوران به دست گرفتن قدرت توسط اوست با به آتش کشیدن کعبه، نشان داد که کعبه و بت‌خانه بهانه است و فقط باید به ذات خدا توجه کرد.

    او نوگرایی را بنای حکومت خود کرد تا جایی‌که خیلی از مسلمانان اظهار می‌کردند که اسلام یزید چیزهایی دارد که اسلام محمد نداشت و این ارزش افزوده در آن عصر یک اقدام توسعه‌ای بود.

    یزید علاقهٔ زیادی به تاریخ مخصوصا جنگ بدر داشت. همیشه قبل از اقدام نظامی به مسیر دیپلماسی فکر می‌کرد و لذا در ماجرای سال ۶۱ هجری قمری از تلاش دیپلماسی و نامه‌نگاری فروگذاری نکرد.
    اما در ماجرای کربلا برخلاف شایعه‌پراکنی‌ها او بی‌گناه بود و اسیر اتهامات نیروهای غیرزبدهٔ خود شد. او دستور به قتل حسین پسر علی نداده بود و حتی از شنیدن خبر بسیار متاثر شد.
    یزید وقتی اسرایی از مخالفینش را پیش رویش می‌بیند که در بین آن‌ها دختر علی داماد پیامبر هم هست طناب و زنجیر را از گردن آن‌ها باز می‌کند و این نشان از عطوفت او دارد تا جاییکه آن‌قدر اهل احترام به مخالف بود که سر حسین پسر علی را در تشتی از طلا و نه یک تشت معمولی قرار می‌دهد و اشعاری می‌خواند از عزیز و بزرگ بودن آن سرها.
    در مجلس مذکور یزید به قدری متواضع بود که گفت: «مادر این سر از مادر من بهتر بود و پدربزرگ این سر از پدربزرگ من بهتر بود» ولی با این‌حال مشخص نیست چرا برخی کینهٔ یزید را به دل گرفته‌اند و هر سال در آغاز ماه محرم علیه او اقداماتی رسانه‌ای را انجام می‌دهند.

    نویسنده: شمر تعزیه

    اول محرم الحرام ۱۴۴۸ قمری

    ۲۶ خرداد ۱۴۰۵خورشیدی

  • شمر تعزیه در سال جدید قمری

    در آغاز سال جدید قمری، شما را دعوت می‌کنم به بازخوانی تاریخ؛ «بازسازی هویتی» از افرادی که همیشه در تاریخ شیعه مورد توهین و اعتراض قرار گرفته‌اند. گاهی مطالعهٔ تاریخ از زاویه‌ای دیگر، انسان را از قضاوت‌های سنتی دور کرده و نگاهی نوین و هم‌تراز با جامعهٔ جهان اوّلی به دست می‌دهد.

    ملاحظهٔ حیاطی: این یادداشت‌ها طنز سیاه یا تلخ هستند. لذا پیشاپیش از شما می‌خواهم آن‌کاری را که برخی با شمر تعزیه می‌کنند با نویسندهٔ این یادداشت‌ها نکنید و هرچه لعن و نفرین دارید بر دشمنان اهل بیت علیهم‌السلام نثار کنید و حقیر را در زمرهٔ سینه‌چاکان و مریدان سگ کوی خاندان عصمت و طهارت بدانید.

    نویسنده: شمر تعزیه

    اول محرم الحرام ۱۴۴۸ قمری

    ۲۶ خرداد ۱۴۰۵ خورشیدی