پاورقی‌ها

حمید اسماعیل‌زاده

Tag: تنگه هرمز

  • کشف و بازخوانی مانوسکریپت «رساله هرمزیه» در انستیتوی شرق‌شناسی فرانسه

    کشف و بازخوانی مانوسکریپت «رساله هرمزیه» در انستیتوی شرق‌شناسی فرانسه

    کشف و بازخوانی مانوسکریپت «رساله هرمزیه» در انستیتوی شرق‌شناسی فرانسه توسط پروفسور لوسیفر، اورینتالیست دپارتمان خاورمیانه دانشگاه ماساچوست

    پروفسور لوسیفر در نخستین کنفرانس خبری (Press Conference) خود پس از وایرال شدن خبر این دیسکاوریِ تاریخی، رسماً اعلام کرد که این سند نویافته، پرسپکتیو و دورنمای کاملاً جدیدی از کاراکتر رهبران مذهبی کلاسیک ارائه می‌دهد. به گفته این آکادمیسین، رساله مذکور اثبات می‌کند که این روحانیون و علما، در عین وفاداری بنیادین به دکترین و اصول ارتدوکسی خود، با ترندها و معادلات ژئوپلیتیک عصر خویش نیز رویکردی کاملاً پراگماتیک و آشنا داشته‌اند. وی در پایان این بریفینگ مطبوعاتی تأکید کرد که وجود چنین لیدرهای مذهبی با ویژنِ گلوبال (Global Vision)، می‌تواند به مثابه یک پارادایم‌شیفت و کاتالیزوری قدرتمند برای پروسه توسعه و مدرنیزاسیون در کشورهای جهان سومی ارزیابی شود.

    فوت‌نوت‌های لوسیفر، مصاحبه مطبوعاتی

  • رئالیسم تهاجمی در تنگه هرمز

    تحلیل استراتژیک تنگۀ هرمز نیازمند توازن میان مفاهیم «رئالیسم تهاجمی» (Offensive Realism) جان میرشایمر و اخلاق بین‌الملل است. از منظر ژئوپلیتیک، کنترل این گلوگاه (Chokepoint) استراتژیک، ابزاری کارآمد برای «بازدارندگی» (Deterrence) و اعمال «قدرت سخت» (Hard Power) در برابر رقبا محسوب می‌شود. با این حال، رویکردهای هنجاری و جهان‌وطن‌گرایی (Cosmopolitanism) امانوئل کانت و نظریه‌پردازان اخلاق جهانی، استفاده از این اهرم را به چالش می‌کشند. انسداد تنگه که به اختلال در زنجیرۀ تامین جهانی (Global Supply Chain)، افزایش بهای انرژی در غرب و تهدید امنیت غذایی (Food Security) جوامع می‌انجامد، در چارچوب «نظریۀ جنگ عادلانه» (Just War Theory) محل مناقشه است؛ چرا که در این دیدگاه، هزینه‌های انسانی و پیامدهای زیان‌بار آن برای غیرنظامیان با اصول تناسب اخلاقی در تضاد قرار می‌گیرد.

    فوت‌نوت‌های لوسیفر

  • رسالهٔ هرمزیّه، میزان فقهی تضیق تنگه در جمع بین قوه و رحمه

    بسم الله الرحمن الرحیم

    فی بیان حکم إغلاق تنگهٔ هرمز و ما یترتّب علیه من المصالح و المفاسد

    توجّه به بستن تنگهٔ هرمز ذومقامین است:
    المقام الأوّل: در باب إغلاق تنگه بقصد الإرهاب و الإخافه — یعنی ترساندن دشمنان دین و أعداء الله — باید گفت که این فعل، فی‌الجمله، جائز بل ربّما واجب است و قد قال الله تعالی: «وَأَعِدُّوا لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّهٍ». پس بستن این تنگه به قصد إخافه موافق موازین فقه جهاد است، لا کلام فیه.

    المقام الثانی: أمّا إغلاقه علی وجه الدوام و الاستمرار إلی ما لا نهایه له — که عوام آن را «بستن الی الابد» گویند — اشکال جدّی وجود دارد:
    أوّلاً: آنکه مردمان مستضعف در بلاد کفر — از أهل أمریکا و أوروپا و سائر بلاد — که خود گاه‌گاه در شوارع علیه استکبار و طواغیت زمان به پا می‌خیزند و نعرهٔ حقّ سر می‌دهند، از زمرهٔ مظلومین‌اند، لا من المستکبرین. و إیقاع العسر و الحرج علی هؤلاء المساکین -یعنی ایجاد سختی و فشار مضاعف بر این مستضعفین که طعم حکومت حق را نچشیده‌اند و این روزها طعم افزایش سعر بنزین را می‌چشند– خلاف مقتضای رحمت اسلامی است و شارع مقدّس از اضرار به غیر نهی کرده و قاعدهٔ «لا ضرر و لا ضرار» از قواعد محکمهٔ فقه اسلامی است که فقهاء عظام بدان تمسّک جسته‌اند.

    ثانیاً: و أعظم من ذلک آنکه أمیرالمؤمنین، سیّد الأوصیاء، إمام المتّقین، علیّ بن أبی‌طالب صلوات الله و سلامه علیه، در آن نبرد عظیم و معرکهٔ صفّین، که دشمن بدکاره آب را بر سپاهیان علی بست و پس از آن‌که مولای جوان‌مرد بر آب مسلط شد، آب را بر دشمن نبست!
    پس چگونه ما خواهان بستن این آب زلال از تنگه، بر عدو الی الابد باشیم؟
    فلهذا علی‌رغم اینکه آن کلب اصفر بنای بر محاصرهٔ تنگه دارد ما نباید چون او دست به محاصره بزنیم «وَلَا یَجْرِمَنَّکُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَىٰ أَلَّا تَعْدِلُوا».

    و آخر الکلام که تنگهٔ مفتوح و چشمانی بیدار و هشیار، که کید دشمن در آن رصد شود و مکر أعداء در آن خنثی گردد، به مراتب أفضل و أنفع است از تنگه‌ای بسته که دشمن در غفلت ما، دسیسه‌های خود را در جای دیگر ببافد.
    حال که لبنان عزیز نیز در سایهٔ آتش‌بس آرام گرفته، شایسته است که همهٔ أحرار عالم و مستضعفین گیتی، این فتح مبین را در کنار هم در تنگهٔ هرمز جشن گیرند و مستحبّ است آکداً که این جشن با ماهی هوور باشد، که این خود از برکات بحر و نعمات الهی است و شکر نعمت را می‌طلبد.
    و الله الموفّق و المعین

    کتاب نهایه الفتن، حاج رجیم