یزید پسر معاویه پیش از اقدام نظامی به مسیر دیپلماسی فکر میکرد.
یزید پسر معاویه (ر.ک معاویه پسر ابوسفیان)، سیاستمداری نوگرا بود تا استبدادِ مقدسمآبی را با «لیبرالیسمِ عرفانی» جایگزین کند. او معتقد بود خداوند در قیدِ آدابِ خشکِ فقهی محبوس نیست و تلاش زیادی برای شکستن بتوارگی آداب دینی کرد.
عشق او به میمون، سگ و پلنگ، بازتابدهندهٔ «اخلاقِ زیستمحیطی» و همذاتپنداری عمیق او با هستی بود.
یزید با ترویج روابط آزاد و هنر موسیقی و بدن، مرزهای مصنوعیِ اخلاقِ قبیلهای را درنوردید و جامعهای چندصدایی را پایهریزی کرد. وی اثبات کرد که عشق فراتر از مباحث محرم و نامحرم است و لذا یکی از مبارزات سیاسی او اظهار به برخورد یکسان و برابر جنسی با محارم و غیرمحارم بود.
در تاریخ نقل شده که او خود را نیز فدای عشق آزاد و رها کرده بود و مبتلا به بیماریای شده بود که احساس حساسیت شدید در نشیمنگاه میکرد. گروههای LGBTQ+ یزید را به عنوان اسطورهٔ تاریخی خود قلمداد میکنند.
در ماجرای «حره» در مدینه او این امکان را به حدود هزار زن داد تا بدون داشتن شوهر صاحب فرزند شوند و سربازانش در این امر جلودار بودند.
در حمله به کعبه نیز که از جذابترین اقدامات دوران به دست گرفتن قدرت توسط اوست با به آتش کشیدن کعبه، نشان داد که کعبه و بتخانه بهانه است و فقط باید به ذات خدا توجه کرد.
او نوگرایی را بنای حکومت خود کرد تا جاییکه خیلی از مسلمانان اظهار میکردند که اسلام یزید چیزهایی دارد که اسلام محمد نداشت و این ارزش افزوده در آن عصر یک اقدام توسعهای بود.
یزید علاقهٔ زیادی به تاریخ مخصوصا جنگ بدر داشت. همیشه قبل از اقدام نظامی به مسیر دیپلماسی فکر میکرد و لذا در ماجرای سال ۶۱ هجری قمری از تلاش دیپلماسی و نامهنگاری فروگذاری نکرد.
اما در ماجرای کربلا برخلاف شایعهپراکنیها او بیگناه بود و اسیر اتهامات نیروهای غیرزبدهٔ خود شد. او دستور به قتل حسین پسر علی نداده بود و حتی از شنیدن خبر بسیار متاثر شد.
یزید وقتی اسرایی از مخالفینش را پیش رویش میبیند که در بین آنها دختر علی داماد پیامبر هم هست طناب و زنجیر را از گردن آنها باز میکند و این نشان از عطوفت او دارد تا جاییکه آنقدر اهل احترام به مخالف بود که سر حسین پسر علی را در تشتی از طلا و نه یک تشت معمولی قرار میدهد و اشعاری میخواند از عزیز و بزرگ بودن آن سرها.
در مجلس مذکور یزید به قدری متواضع بود که گفت: «مادر این سر از مادر من بهتر بود و پدربزرگ این سر از پدربزرگ من بهتر بود» ولی با اینحال مشخص نیست چرا برخی کینهٔ یزید را به دل گرفتهاند و هر سال در آغاز ماه محرم علیه او اقداماتی رسانهای را انجام میدهند.
نویسنده: شمر تعزیه
اول محرم الحرام ۱۴۴۸ قمری
۲۶ خرداد ۱۴۰۵خورشیدی